Podmiot 1, Podmiot 2 i Podmiot 3
Podmiot 1, Podmiot 2 i Podmiot 3 to sekcje pliku XML faktury w strukturze FA(3), w których zapisuje się strony transakcji. Podmiot 1 to sprzedawca, Podmiot 2 to nabywca, a Podmiot 3 to inne podmioty związane z fakturą, np. odbiorca, faktor, płatnik albo dodatkowy nabywca. Każdy z nich ma przypisaną rolę.
- Inaczej
- Podmiot1, Podmiot2, Podmiot3, PodmiotUpowazniony, role podmiotów na fakturze, podmiot trzeci na fakturze
W praktyce
| Sekcja | Kto | Wymagana |
|---|---|---|
Podmiot1 | sprzedawca (podatnik) | tak |
Podmiot2 | nabywca | tak |
Podmiot3 | inne podmioty związane z fakturą, do 100 | nie |
PodmiotUpowazniony | podmiot upoważniony, np. komornik | nie |
To, kto stoi w której sekcji, decyduje o dostępie do faktury. Nabywca z polskim NIP-em w Podmiocie 2 otrzymuje fakturę w KSeF. Firma wpisana w Podmiocie 3 też może ją wyszukać i pobrać, np. faktor albo jednostka, do której trafia towar.
Role Podmiotu 3
Każdy podmiot w sekcji Podmiot3 ma rolę ze słownika schematu FA(3):
| Kod | Rola | Kiedy |
|---|---|---|
| 1 | Faktor | na fakturze są dane faktora |
| 2 | Odbiorca | jednostka wewnętrzna lub oddział nabywcy, który sam nie jest nabywcą |
| 3 | Podmiot pierwotny | podmiot przejęty lub przekształcony, który dokonał dostawy lub wykonał usługę |
| 4 | Dodatkowy nabywca | kolejni nabywcy poza tym z Podmiotu 2 |
| 5 | Wystawca faktury | podmiot wystawiający fakturę w imieniu podatnika (nie gdy wystawia nabywca) |
| 6 | Dokonujący płatności | podmiot, który płaci zamiast nabywcy |
| 7 | JST - wystawca | jednostka samorządu terytorialnego jako wystawca |
| 8 | JST - odbiorca | jednostka samorządu terytorialnego jako odbiorca |
| 9 | Członek grupy VAT - wystawca | członek grupy VAT jako wystawca |
| 10 | Członek grupy VAT - odbiorca | członek grupy VAT jako odbiorca |
| 11 | Pracownik | pracownik |
Podmiot upoważniony
Osobna sekcja PodmiotUpowazniony ma trzy role: organ egzekucyjny (art. 106c pkt 1 ustawy o VAT), komornik sądowy (art. 106c pkt 2) i przedstawiciel podatkowy (art. 18a-18d).
Przykład
Spółka zamawia materiały biurowe dla swojego oddziału w Krakowie. Nabywcą w Podmiocie 2 jest spółka z NIP-em centrali, a oddział, który odbiera towar, sprzedawca wpisuje w Podmiocie 3 z rolą 2 (Odbiorca). Faktura trafia do KSeF spółki, a dane oddziału ułatwiają przypisanie kosztu.
Powiązane pojęcia
FA(3)
FA(3) to aktualna struktura logiczna, czyli schemat XML, faktury ustrukturyzowanej w KSeF. Określa, jakie pola ma plik faktury, w jakiej kolejności i jak je wypełnić. Od 1 lutego 2026 r. FA(3) zastąpiła poprzednią wersję FA(2) i jest jedyną strukturą faktur VAT przyjmowaną przez produkcyjny KSeF.
NIP w KSeF
NIP, czyli Numer Identyfikacji Podatkowej, to 10-cyfrowy numer podatnika. W KSeF pełni kilka ról: identyfikuje sprzedawcę i nabywcę na fakturze, otwiera numer KSeF każdej faktury i wyznacza kontekst firmy, w którym loguje się użytkownik. Nabywca otrzymuje fakturę w KSeF dzięki temu, że jego NIP jest wpisany na fakturze.
XML faktury
XML faktury to plik w formacie XML, w którym zapisana jest cała faktura ustrukturyzowana: dane sprzedawcy i nabywcy, pozycje, kwoty i stawki VAT. Układ pól określa schemat FA(3). Właśnie ten plik wysyła się do KSeF i pobiera z KSeF, a PDF jest tylko jego czytelną wizualizacją.
Uprawnienia w KSeF
Uprawnienia w KSeF określają, kto i co może robić w systemie w imieniu firmy: wystawiać faktury, przeglądać je, zarządzać uprawnieniami innych osób albo obsługiwać jednostki podrzędne. Nadaje je właściciel firmy albo osoba z uprawnieniem do zarządzania uprawnieniami, w Aplikacji Podatnika KSeF albo przez API.
Odbieranie faktur kosztowych z KSeF
Od 1 lutego 2026 r. faktury kosztowe od dostawców, którzy wystawiają je w KSeF, firmy otrzymują w systemie, a nie mailem ani pocztą. Faktura jest otrzymana w dniu nadania jej numeru KSeF, a nabywca pobiera ją z KSeF: ręcznie w Aplikacji Podatnika albo automatycznie w programie połączonym z systemem.
Najczęstsze pytania
Czy Podmiot 3 trzeba wypełniać na każdej fakturze?
Nie. Sekcja jest opcjonalna i wypełnia się ją tylko wtedy, gdy na fakturze występują inne podmioty niż sprzedawca i nabywca. Schemat FA(3) pozwala wpisać ich do 100.
Czy podmiot wpisany jako Podmiot 3 widzi fakturę w KSeF?
Może ją wyszukać i pobrać. API KSeF rozróżnia faktury, w których firma jest sprzedawcą, nabywcą albo podmiotem trzecim, więc firma wpisana w Podmiocie 3 ze swoim identyfikatorem ma dostęp do faktury w swoim kontekście.
Gdzie na fakturze wpisać jednostkę organizacyjną gminy?
Nabywcą (Podmiot 2) jest gmina ze swoim NIP-em, a jednostkę, np. szkołę, wpisuje się w Podmiocie 3 z rolą „Jednostka samorządu terytorialnego - odbiorca”.
Źródła
- Schemat FA(3) - słowniki ról TRolaPodmiotu3 i TRolaPodmiotuUpowaznionegoCentralne Repozytorium Wzorów Dokumentów Elektronicznych
- Struktura logiczna FA(3)Ministerstwo Finansów, ksef.podatki.gov.pl
- Pobieranie faktur (dokumentacja KSeF API 2.0)Ministerstwo Finansów, repozytorium CIRFMF/ksef-docs
Treść sprawdzona ze źródłami: . Przepisy o KSeF często się zmieniają, więc przed decyzją podatkową sprawdź aktualny stan w źródłach.
Widzisz błąd albo nieaktualną informację? Daj nam znać, a poprawimy.
